Wat is hartcoherentie

De mate van regelmaat in de hartvariatie wordt hartcoherentie genoemd. Ons welzijn is dus gebaat bij een regelmatig sterk variërend hartslagbeeld. Als je een positieve emotionele toestand ervaart is de hartslag van slag tot slag in een goed (coherent) ritme. Bij verstoring, of meer alert zijn, zie je een chaotisch patroon. Je hart heeft invloed op je denken. Je hart slaat anders en je denkt anders, wanneer je bang bent of gelukkig. Mensen die meestal gelukkig zijn, hebben een hoge hartcoherentie en zijn emotioneel gezond en in balans.

Ons gevoel wordt bestuurd door ons limbisch systeem. Het gedeelte van de hersenen dat de emoties en de fysiologie van ons lichaam controleert, de primaire overlevingsmechanismen. Dit deel van het brein werkt vaak onafhankelijk van het geavanceerdere gedeelte, de neocortex, waar ons redeneren huist. Het limbische systeem wordt wel eens het emotionele brein genoemd en de neocortex, het cognitieve brein.

Het emotionele en het cognitieve brein
De beide breinen zijn wel met elkaar verbonden en kunnen elkaar beïnvloeden. Zo kan bij het zien van mogelijk gevaar, het emotionele brein al tot een afweerreactie komen, terwijl de analyse van het rationele brein nog moet volgen. Als het rationele brein dan tot de conclusie komt dat er geen gevaar dreigt dan zend het signalen naar het emotionele brein, zodat deze tot rust komt. Omdat dit emotionele brein ook de fysiologie controleert is het logisch dat het hart hierop reageert.

Het hartbreinsysteem
Wetenschappelijk onderzoek heeft geleid tot de conclusie dat het hart een eigen neuronennet heeft met voldoende complexiteit om het te betitelen als hartbreinsysteem met een eigen geheugen en die in staat is om beslissingen te nemen die geheel onafhankelijk zijn van de hersenen in ons hoofd. Het hart kan dus niet alleen autonoom beslissen maar ook ons emotioneel brein en ons rationeel brein beïnvloeden Daarnaast kan het hart ook hormonen als adrenaline, ANS en oxytocine afscheiden. Het kan ons prikkelen tot actie, de bloeddruk verlagen en liefdesgevoelens opwekken. Ons gevoel zit dus (ook) in ons hart. Dat het beïnvloeden van de hartcoherentie ons gevoelsleven kan beïnvloeden wordt nu een stuk aannemelijker.

Het beïnvloeden van de hartcoherentie
Hartcoherentie wordt beïnvloed door middel van emotiemanagement. De bekende technieken zoals positief denken en ritmisch ademhalen zijn respectievelijk psychologische en fysiologische manieren van hartcoherentie beïnvloeden. Emotiemanagement gaat veel verder. Positief denken zonder positieve gevoelens is vaak geen lang leven beschoren. Bovendien wordt steeds duidelijker dat emoties veel sneller reizen dan gedachten en frequent het lineaire denkproces omzeilen. Dat betekent dus dat emoties meestal niet de gedachten volgen, maar geheel onafhankelijk van het rationele brein en daarmee onze gedachten beïnvloeden.

De sleutel tot beïnvloeden van de hartcoherentie is niet positief denken, maar positief voelen en daarvoor kunnen we putten uit het emotionele geheugen. Het hartritme, het verschil in intervallen tussen hartslagen, is het beginpunt van waaruit informatiestromen naar ons brein en het lichaam gaan. Is het ritme regelmatig dan werken lichaam en brein synchroon samen, met diepgaande effecten. Het hartritme staat op haar beurt weer sterk onder invloed van gevoelens en emoties. Het hartritme kan door het individu beïnvloed worden.

Hartcoherentie als middel in de strijd tegen stress, burnout en depressie
Door de toegenomen stressoren in onze maatschappij zijn ziektes als burnout en depressie hard op weg om volksziekten nummer 1 te worden. 1 op de 15 mensen slikt een antidepressivum, van de beroepsbevolking heeft minstens 1 op de 10 mensen last van burnout klachten.

Een effectief middel in de vermindering van de uitval van werknemers door deze ziekten is het (leren) toepassen van hartcoherentie. Met behulp van het EmWave PC®systeem leert u uw hartcoherentie te trainen waarmee de lichamelijke gevolgen van stress, maar ook het ontstaan van stress significant afneemt.

EmWave PC®
Het Amerikaanse Heartmath instituut ontwikkelde feedback apparatuur, de EmWave PC®, en methodieken om positieve gevoelens op te roepen en daarmee de hartcoherentie te trainen Gevoelens van liefde, onbezorgdheid, oprechte waardering, etc. lijken het beste te werken. Deze psychofysiologische techniek is veel effectiever gebleken dan klassiek mediteren of positief denken. Veel mensen beginnen met deze techniek zodra ze wakker worden en herhalen deze tijdens stressvolle gebeurtenissen. Ze proberen het gevoel zo lang mogelijk vast te houden zodat het lichaam zich in kan stellen op een hoge hartcoherentie.

De resultaten
De resultaten van hartcoherentie worden al jaren wetenschappelijk getoetst. Een onderzoek uit 1998 laat zien dat een interventie van 30 dagen van emotiemanagement zoals voorheen beschreven, de cortisolniveaus (stresshormoon) met 23% deed dalen en het niveau van DHEA (opbouwend hormoon, ook wel het verjongingshormoon genoemd) met 100% deed stijgen. Overige positieve fysieke verbeteringen zijn o.a.: verlaging van de bloeddruk, daling van depressie symptomen bij hartpatiënten, een verbetering van de levenskwaliteit bij diabetespatiënten.

Uit onderzoek bij diverse grote organisaties onder managers blijkt deze vorm van emotiemanagement positieve gevolgen te hebben op productiviteit, personeeltevredenheid en communicatieve effectiviteit. Ook zijn er onderzoeken verricht bij kinderen, tieners en studenten. Door hun hartcoherentie te trainen konden zij beter functioneren in de groep, beter concentreren en hadden minder last van examenvrees.

Conclusie
Emotie staat dichter bij de fysiologie dan bij het rationele brein en daarom zal het beïnvloeden van de fysiologie en vooral de hartcoherentie, een positief effect hebben op ons emotioneel welzijn en als gevolg daarvan, ons fysieke welzijn. Mediteren en positief denken dragen daartoe bij, maar het oprecht hebben van positieve gevoelens zet echt aan tot een (emotioneel) gezond lichaam. Het succes van elke vorm van therapie is direct gerelateerd aan het emotionele welzijn van de cliënt / patiënt. Hartcoherentie is een duidelijke en betrouwbare en beïnvloedbare indicator.